11 kwietnia 2016

15 rzeczy, których nauczyłam się pracując w studio || Artykuł

W poprzednim poście jeden z czytelników, Marin  zasugerował, że powinnam napisać tekst podsumujący czego się nauczyłam pracując w studio w CA. Temat mnie zaintrygował, i o ile  podsumowaniem bym tego nie nazwała (wciąż w CA pracuję i póki co nie zamierzam tego zmieniać), to 4 lata w studiu to jest już dosyć wystarczający okres czasu, by jakieś wnioski z pracy faktycznie wyciągnąć.

Ten tekst jest raczej personalny, i jak zawsze powtarzam - każdy ma swój punkt widzenia, i nawet osoby zaczynające w tym samym czasie w tym samym studiu na tym samym stanowisku mogą mieć zupełnie inne doświadczenia, więc miejcie na uwadze fakt, że ten tekst jest pisany z mojej perspektywy.

Wypunktuję tu to, czego się nauczyłam a czego nie spodziewałam się nauczyć, oraz rzeczy, które mnie zaskoczyły lub otworzyły oczy na pewne aspekty pracy w branży growej.

***

1. Nigdy nie wiesz ile firma dostaje hejtu, dopóki nie zaczniesz tam pracować. - nawet najlepsze i najbardziej nagradzane studia muszą zmagać się z ogromnymi ilościami hejterskich komentarzy od fanów i graczy. Ilość hejtu jest wprost proporcjonalna do ilości sprzedanych kopii poprzednich tytułów. Może ten hejt nie jest często kierowany bezpośrednio do pojedynczych jednostek a raczej do "ogółu firmy"  ale i tak w bardzo realny sposób wpływa na postrzeganie tytułu, oraz w mniej lub bardziej widoczny sposób wpływa na motywację i samopoczucie developerów. Wiadomo, że takie rzeczy zawsze powinno się dzielić przez 10, ale w praktyce, jeśli nie chcesz psuć sobie humoru to lepiej w ogóle nie czytać komentarzy na oficjalnych social mediach i forach ani nie oglądać filmików na youtubie. 

2. Każdy projekt Cię w końcu zmęczy. Wszyscy to do siebie mamy, że zawsze tęsknimy do tego czego nie posiadamy. Nawet jeśli pracujemy przy wymarzonym projekcie to ograniczenia techniczne i ograniczenia designu sprawią, że prędzej czy później się trochę wypalisz. Praca nad jednym tytułem po kilku miesiącach z rzędu sprawi, że Twój początkowy zapał w końcu opadnie, i zaczniesz dostrzegać pierwsze problemy, a może nawet pierwsze konflikty na horyzoncie. Po jakimś czasie będziesz wzdychać do nowych projektów, przy których jeszcze nie pracujesz. Powiew świeżości spowodowany zaczęciem czegoś nowego jest dosyć uzależniający, i gdy ten początkowy entuzjazm opada, znowu wyczekujesz momentu gdy zostaniesz przeniesiony do innego projektu. I tak w kółko. 

3. Koncepciarze nie stwarzają światów. Robią to pisarze i game designerzy. Koncepciarz sprowadza się w 80% przypadków do "ubierania" pomysłów pisarzy, art directora i designerów w formę. Czasem możesz zabłysnąć pomysłem na fajną lokację, albo na jakiś element gameplaya, efekt czy propsy ale w 80% przypadków Twoje pomysły będą ignorowane, jeśli nie pokrywają się z tym co zaplanowali designerzy i pisarze. Termin "ołówek art directora" świetnie tutaj pasuje. 

4. "There is no story telling" - koncept art nie opowiada historii, wbrew ogólnemu mitowi, który się dookoła tej pracy wytworzył. Możesz oczywiście tworzyć detale sugerujące dodatkowe informacje na temat lokacji czy bohatera, ale te detale będą zaakceptowane tylko w momencie, kiedy nie kolidują z planami designerów, pisarzy i producentów.  Czyli wciąż za story i back story są odpowiedzialni inni ludzie niż concept art department. Jedyny story telling jaki widziałam u nas w studio to ilustracje do gry, marketing art, animatiki i storyboardy to trailerów, cinematików i filmików przerywnikowych. 

5. "There is no problem solving" - koncept art nie rozwiązuje problemów a raczej je tworzy. Z mojego doświadczenia  rozwiązywaniem problemów zajmują się tech artyści - ludzie, którzy programują i tworzą toole (narzędzia) do edytorów, skinowania, ci, którzy piszą materiały i próbują zaimplementować fizykę i inne technologie w grach. Może to zabrzmi trochę dziwnie, ale naprawdę mam wrażenie, że głównym celem koncepciarzy jest "sprawienie by jednostki i lokacje wyglądały fajnie", a jeśli ich pomysły są problematyczne; na przykład chcesz by postacie były półprzeźroczyste, lub jakaś postać wymaga dodatkowej animacji włosów... lub jeśli koncepciarz sobie wymyślił, że fajnie by było żeby płaszcz jeźdźca sobie ładnie spływał na grzbiet konia... cóż. To są właśnie wygenerowane przez koncepciarzy pomysło-problemy, i to w koncepciarzy interesie jest by sprzedać te pomysły w taki sposób, aby przekonać wszystkich, że dodatkowa robota tech artystów, riggerów lub programisty od vfxów jest warta świeczki. Oczywiście koncepciarze mogą  sugerować sposoby w jaki mogą być owe problemy rozwiązane, ale koniec końców to nie oni piszą kod i nie oni implementują te pomysły do silnika.
Mam wrażenie, że przez ten tajemniczy termin "problem solving", jaki stosuje większość artystów w internecie, odnosi się po prostu do zadania "zrób świetnie wyglądającą oryginalną postać, ale nie możesz użyć tego, tego i tego, bo silnik nam nie pozwala" albo "zaprojektuj piękną lokację, ale tak żeby można było ją rozłożyć na 10 kafli, i tak by te kafle ze sobą dobrze wyglądały bez względu na ich ułożenie" - ale moim zdaniem to wcale nie jest rozwiązywanie problemów, tylko ich unikanie. Innymi słowy - praca koncepciarza skupia się na "designowaniu wdł określonych ograniczeń technicznych" i próbie wyciśnięcia z tej ograniczonej przestrzeni kreatywnej tak dużo jak tylko się da. Ale czy to jest rozwiązywanie problemu? Nazwałabym to raczej "pracowaniu z problemem". A koncepciarze sami w sobie, z mojego doświadczenia to raczej "problem makers" niż "problem solvers". 

6. W pracy nie czujesz się "kreatywny". Nie wiem jak to wytłumaczyć, ale naprawdę rzadko czujesz się "naprawdę dobrze" podczas rysowania w studio. Może to jest kwestia charakteru projektów przy których osobiście pracuję, gdzie znane IP "góruje" nad Twoimi kreatywnymi decyzjami apropo designu. Pracowanie przy dużych i znanych IP jest bardziej rygorystyczne i ograniczające niż praca przy nowym IP. I to nie jest wina tylko i wyłącznie firmy która jest właścicielem IP, ale także jest to wina fanów, którzy są bardzo pieczołowici w "znajdywaniu różnic". Większość artystów którzy mieli okazję pracować przy dużych IP mówią to samo: "niewiele da się z tym designem zrobić". Im mniej koncepciarz ingeruje w oryginalne źródłowe materiały, tym lepiej dla projektu. Stąd tak często graficy pracujący w studio tworzą swoje projekty po godzinach, by w końcu się "kreatywnie wyżyć" i by móc robić to na co mają ochotę.

7. Jest coś takiego jak konflikt między modelerem a koncepciarzem, bo modeler to też designer. Nie zdawałam sobie sprawy z tego, dopóki nie zauważyłam, że wiele z moich konceptów w wersji 3d wygląda zupełnie inaczej :P Modelerzy lubią zmieniać designy na swoją modłę, szczególnie jeśli są  bardziej doświadczonymi artystami. Próbując ich wszystkich zadowolić okazuje się nagle, że co modeler to inne wyobrażenie o "idealnej prezentacji konceptu". Jedni lubią super dokładne linearty, inni lubią mało szczegółowe i "niedokończone" koncepty bo to zostawia im spore pole do popisu i mogą dodać coś od siebie więc nie czują się jak "kalki" a jak designerzy i pełnoprawni twórcy postaci. Niektórzy modelerzy będą się czepiać sznurówek u buta postaci, inni będą wymagać mnóstwa refek inni uwielbiają pracować z T-pose... Generalnie nie da się zadowolić wszystkich, a ponieważ nie ma jedynego "standardu", którego koncepty powinny się trzymać, to można się pogubić próbując dostosować się do wymagań tak wielu modelerów. Po jakimś czasie pracy z różnymi ludźmi, może się okazać że jest kilku artystów którzy świetnie "czytają" Twoje koncepty, i z tymi ludźmi będzie Ci się pracować najlepiej.

8. Prawdopodobnie po premierze nie będziesz grał w gry przy których pracowałeś. Z powodu zmęczenia tematem - nawet jeśli projekt Cię na początku fascynował, i jesteś dumny z tego co udało się Wam osiągnąć, casualowe testowanie gry w pracy robi swoje więc po premierze nie będziesz nawet chciał grać w tę grę kolejny raz. Dodatkowo świadomość jak projekt się rozwijał i jakie miał problemy sprawia, że grając w taką grę nie jesteś już w stanie zdjąć "krytycznych" okularów, i ciągle widzisz miejsca lub rzeczy, które dałoby się zrobić lepiej, gdyby budżet był większy i miałoby się więcej czasu. Dodatkowo świadomość zakończenia gry zabiera Ci ciekawość, która by trzymała Cię do końca. Niemożliwość doświadczenia gry "obiektywnie" i "na świeżo" sprawi, że nie będziesz grać, za to możesz oglądać letsplaye i patrzeć jak inni gracze doświadczają gry obiektywnie. Dodatkowym powodem dla którego nie będziesz grać w swoje gry to np fakt, że gry przy których pracujesz to nie Twoja broszka (bardzo rzadko się zdaża, by pracować w studio nad ulubionym typem gry), albo po prostu nie będziesz mieć już na granie czasu.

9. Game dev to mała globalna wioska. Jak przed dostaniem się do pierwszej pracy, jesteś niedoinformowanym n00bem, tak po dostaniu się do pierwszej pracy nagle zostajesz przytłoczony tonem informacji, bo wszyscy w branży rozmawiają o swoich poprzednich doświadczeniach. Dowiesz się mnóstwo na temat innych studiów, głównie dzięki kolegom z pracy, którzy w nich pracowali. Czasem mam wrażenie, że wszyscy się znają, i że jeśli nie znam kogoś ze studia B, to na pewno znam kogoś kto zna kogoś kto tam pracuje. Częsta rotacja pracowników z branży growej, spowodowana zamykaniem studiów, ich reanimacją, wypaleniem zawodowym spowodowanym crunchem lub innymi życiowymi kolejami losu skutkuje tym, że dosyć szybko ma się w miarę pobieżny obraz większości znanych firm gamedevowych.  Historie, skandale i anegdotki krążą po światku developerów w postaci rozmów przy piwie, i po jakimś czasie człowiek zdaje sobie sprawę z tego, że wszędzie "pracuje się tak samo", wszyscy devi mają podobne problemy i radzą sobie z nimi w podobny sposób. Ta świadomość sprawia, że człowiek jest w stanie docenić sytuacje w której się znajduje, i nie ma już "wyidealizowanych" wizji na temat pracy w innych studiach. Zwykle idealizujemy to, czego nie znamy, a rozmowy ze znajomymi z pracy szybko te "nieznane" luki wypełniają wiedzą. Dzięki temu z za bardzo nahypowanego na dane studio lub grę fana zmieniasz się w rozumiejącego funkcjonowanie systemu człowieka, który już nie będzie się jarać tym, że ma znajomego po Blizzardzie, czy że ktoś z Twoich znajomych przechodzi do innego studia i zaczyna grzebać przy grach na VR. Człowiek "przywyka" do tych zmian, i staje się bardziej rozumiejącym i trzeźwo myślącym człowiekiem. Zaczyna rozumieć, że ludzie z którymi ma do czynienia rozprzestrzeniają się na cały glob, że game dev to taka nieustająca rzeka z nagłymi przypływami talentów, i konsekwetnym parciem na przód, na nowe wyzwania i nowe, ale wciąż "takie same" problemy.

10. Normą jest, że freelancerzy się spóźniają - i rzadko odpisują na meile. Pracując z freelancerami nauczyłam się wielu rzeczy. Między innymi tego, jak bardzo kreatywni są w wymyślaniu wymówek. To mnie bawi również i z tego powodu, że sama jak byłam po drugiej stronie, to też się spóźniałam. Świadomość że nie byłam w mniejszości mnie naprawdę bawi. Pracując w studio dowiedziałam się, że deadliny które wytycza się freelancerom, zawsze są planowane z marginesem na opóźnienia - czyli deadliny często są podawane wcześniej - dzięki temu mamy pewność, że zlecenie będzie skończone na czas :) (nie gwarantuję, że Twój pracodawca planuje w ten sam sposób, także polecam mimo wszystko się tych deadlinów trzymać :P)

11. Czujesz się istotnym trybikiem maszynerii, ale po jakimś czasie zdajesz sobie sprawę z tego, jak bardzo łatwo dałoby się Ciebie zastąpić kimś innym. Podczas tych 4 lat widziałam fale internów, przypływy nowych ludzi i odejścia wielu. Moment, w którym odchodzi z firmy ktoś kogo mogłeś nazywać przyjacielem sprawia, że zastanawiasz się nad swoimi wyborami życiowymi. To naprawdę zaastanawiające, zauważyć z jaką łatwością firma znajduje dla nich zastępstwo. Ta świadomość sprawia, że traktujesz swoją pracę jako epizod, który może się z czasem skończyć.

12. Podczas pracy nad artbookiem z jednym z wydawnictw, zdziwiło mnie, że oni wymagali i cisnęli mnie bym dostarczyła więcej pięknie wyrenderowanych kolorowych ilustracji i konceptów (których nota bene nie miałam). Stąd już wiem skąd ten cały  "promo concept art" się wziął. Najwyraźniej produkcyjne koncepty są nie wystarczające dla wydawnictw, które nie chcą pokazać jak projekt powstał, ale chcą po prostu wydać i sprzedać "pretty book". W życiu bym nie pomyślała, że promo concept arty są robione pod presją wydawnictw artbooków. Cóż, teraz już wiem.

13. Legenda "bycia koncepciarzem" często o dziwo jest też żywa w samym studio developerskim. Długo tego nie rozumiałam, dopóki nie zaczęłam męczyć tego tematu rozmawiając z ludźmi. Okazało się, że ten cały etos i stawianie koncepciarzy na piedestale to między innymi wynik taktyki, w której często młodzi artyści aspirujący do zostania koncepciarzem - idą do szkoły gdzie poza koncept artem uczą ich też 3d i animacji, podkreślając, że większa szansa dostania się do studia to inwestowanie w skile 3d i animację. W ten oto sposób sporo ludzi zmienia tory i po jakimś czasie lądują w studio na pozycji texturatora lub animatora. Takie osoby z trochę "przesuniętym powołaniem" patrzą na dział koncept artu z podziwem czy to zazdrością, i wielokrotnie powtarzają, że też by chcieli rysować i designować.

14. Ludzie kłamią na rozmowach kwalifikacyjnych i w swoich CV. Oczywiście nie wszyscy. Ale nadużycia w postaci dodawania sobie logosów firm spokrewnionych z ich poprzednim pracodawcą to chleb powszedni, napompowywanie lat doświadczenia, żeby wyglądać bardziej pro, przekłamywanie apropo programów, które znają w stopniu "zaawansowanym"... Zdarzało się, że ludzie mieli nie swoje grafiki w swoim portfolio, albo wrzucali kolaboracje z innymi grafikami, bez wytłumaczenia jaki był ich wkład w grafikę. Zdarzało się, że ktoś dodawał sobie aktywności i obowiązki innych pracowników firmy do swojego doświadczenia, żeby wzbogacić resume do profesjonalnego poziomu. Zdarza się, że ktoś robi matte painting na tło do materiałów marketingowych na freelansie i mimo iż ta grafika nie zostaje nigdzie użyta bo jej jakość jest za niska, to jej autor, dopisuje sobie do CV, że był koncepciarzem w projekcie. Mimo że to co wykonał to nawet nie był koncept art. Zdarza się, że ktoś zrobił arttesta, którego nie zaliczył, a i tak dopisał sobie firmę (dla której zrobił tego art testa) do swojego portfolio, bez podania informacji, że to był niezaliczony art test. Niedopowiedzenia i przemilczanie kluczowych faktów sprawiają, że czytelnik takiego resume ma zakrzywiony obraz osiągnięć osobnika. Uważam to za naciąganie i niemoralne działania mające na celu wprowadzenia rekrutera w błąd. Ta branża jest pełna oszustów, którzy nadwyrężają system i go wykorzystują jak tylko się da. Niedoinformowanie przyszłego pracodawcy zwykle działa na korzyść aplikanta, kosztem innych aplikantów, którzy mogą mieć podobne umiejętności, ale nie kolorują swojego CV w tak bezczelny sposób. Co mnie zaskoczyło, ten temat poruszony na jednym ze szkoleń okazał się "nie do rozwiązania", i couch który poruszał ten temat podkreślił, że firmy też zwykle "napompowują" oferty pracy, używając ładnie sformułowanych zdań  na temat tego jak bardzo przyjaznym i kreatywnym są środowiskiem pracy i jak wiele dają benefitów w zamian za skill, a rzadko wspominają o tym, że crunch jest poważnym problemem i że nie płacą za nadgodziny. Także coucha zdaniem, jeśli firmy koloryzują oferty pracy, to i aplikanci mogą koloryzować swoje CV. Ale musicie przyznać, że wszystko musi mieć jakieś granice. Naiwnie zakładałam, że ludzie są szczerzy jak chcą dostać pracę, ale wiele przypadków mówi coś zupełnie innego. Proszę Was, bądźcie szczerzy ze sobą i z przyszłymi pracodawcami. Nie ma łatwiejszej drogi na czarną listę i nic szybciej nie pali mostów niż kłamanie w CV  i na rozmowach kwalifikacyjnych.

15. Co studio to inna filozofia. Mimo, że jak już wspomniałam, wszędzie mniejwięcej "pracuje się tak samo", i wszędzie występują podobne problemy, to studia growe różnią się między sobą nazwijmy to "stylem". Niektóre studia inwestują w progress i rozwój (czyli pęcznieją i rozwijają się w zaskakującym tempie), niektóre studia lubią pozostawać "rodzinne" i dosyć "konserwatywne". Niektóre studia lubią rywalizacje i nagrody, niektóre lubią dzielić się wiedzą i technologią (w myśl zasady że "wiedza powinna być darmowa"), niektóre firmy strzeżą swoich technologii i nie pozwalają devom o nich publicznie mówić. Niektóre studia interesuje opinia publiczna i są "pro customer" (czasem nawet kosztem developerów) a niektóre studia są nastawione na zysk i dobre wyniki na giełdzie. Niekóre firmy mają zablokowany internet, niektóre mają open house 24h flexi working time i możliwość pracy o 4 nad ranem. Niektóre firmy organizują raz w tygodniu imprezy na 27 pietrze wieżowca, i wszystkim fundują pizze i alkohol. Każda firma ma swój styl, i w każdej firmie "klimat" jest inny. Każde studio dodatkowo zmienia swoją strukture i styl w czasie, dzięki czemu nigdy nie możesz generalizować, że gdzieś jest tak a gdzieś inaczej, bo dużo mogło się w między czasie zmienić. Branża wciąż jest młoda, i wciąż się uczy jak "mądrze" się rozrastać, kiedy podpisywać kontrakty z większymi partnerami, kiedy wejść na giełdę. Można się wiele nauczyć na przykładach nagłych zamknięć studiów a czasem całych spółek. Z tego powodu powinniśmy mieć na uwadze, że "nothing should be taken for granted" - "nic nie jest pewne", i jakkolwiek dana firma by nie wyglądała na stabilną to wszystko może się zmienić.

Może to wszystko wygląda dosyć pesymistycznie, ale tak to już jest, że po kilku latach w branży, poznaje się ją również od tej ciemnej strony - od strony, która zwykle jest skryta za "fasadą" optymizmu stworzoną przez marketing, zadowolonych customerów, hardcorowych fanów i studentów z aspiracjami. Oczywiście pozytywne strony wciąż istnieją, ale podejrzewam, że w większości przypadków to te negatywne aspekty najbardziej generują emocje, i to są zwykle najsilniejsze lekcje jakich człowiek się w pracy uczy.



PS: Jeśli uważasz, że stwarzasz światy, jesteś "problem solverem" i "storytellerem" na pozycji koncepciarza w studio game developerskim, to do mnie napisz. Zawsze chciałam zrozumieć o co w tym wszystkim chodzi, i jak dotąd nikt mi tego nie wyjaśnił.
Moi znajomi jeśli mówili o storytellingu w koncept arcie zawsze odnosili się do ilustracji albo do konceptów, które produkowali pod swoje personalne projekty. Z tym, że jak wymyślają sobie świat i postacie, to w tym momencie jako pomysłodawcy, właściciele i twórcy projektu - pełnią funkcję zarówno pisarza, storybordzisty, designera, art directora, koncepciarza a nawet producenta. A co za tym idzie, robią koncepty pasujące do historii, którą sobie sami wymyślili lub zapisali.
Dla przykładu: Powiedzmy, że pracujesz sobie nad swoim własnym projektem. Gdybyśmy dodali do tego projektu koncepciarza, który miałaby robić dla Ciebie koncepty, na bazie Twoich pomysłów i Twojego briefu, to czy nazwałbyś taką osobę storytellerem? Koncepciarza, który "ubiera w formę brief"? Ta romantyczna wizja "koncepciarza stwórcy światów i bajarza" niesamowicie mi się podoba, ale wciąż mentalnie nie daje mi spokoju. Także jestem otwarta na debatę na ten temat, czy to w komentarzach czy to drogą meilową: s.duchiewicz@gmail.com

Uff! To wszystko na razie! :D Mam nadzieję, że nikogo przypadkiem nie obraziłam. Każdy ma prawo do swoich opinii a ja chętnie swoje opinie zmienię, jeśli ktoś przedstawi mi dobre argumenty. Także piszcie :D

Pozdrawiam!
Telka

19 komentarzy:

  1. Dzieki za artykul :D Po prostu wynika z niego, ze gamedev to praca - w gruncie rzeczy taka sama jak kazda inna.

    Ci designerzy/pisarze tez nie maja tak fajnie. To stanowiska na ktore najtrudniej sie dostac, najtrudniej zmienic studio a tego "stwarzania swiatow" tez za wiele nie ma - jest glownie balansowanie i uzupelnianie kontentem tego co juz zostalo wymyslone - ale chyba taka jest specyfika pracy w grupie nad produktem komercyjnym - jak ktos chce sie faktycznie tworczo wyrzyc, to nie pozostaje mu nic innego tylko wlasne projekty.

    Ogolnie to cale bajdurzenie o stwarzaniu swiatow i legenda koncepciarza przypomina mi troche klimat jaki panuje wsrod kandydatow badz mlodych studentow architektury. Tam tez jest tak, ze pokazuje sie mlodym adeptom "legendy architektury", wspaniale budynki, choc w 99% przypadkow nikt nie zaprojektuje od A do Z samodzielnie nawet domku rodzinnego. Czesciej ta praca polega na wstawianiu kibli do myjni samochodowej w archicadzie niz tworzenie nowej przestrzeni :P Ale hype jest.

    W Polsce (moze sie myle) nie ma szkol, ktore ksztalca w concept arcie, 3d czy animacji, wiec czesciej wanna be concept artysci koncza w projektowaniu graficznym. Innymi slowy jak ktos juz trafil do studia jako animator badz grafik 3d, to raczej dlatego, ze od poczatku, z wlasnej woli wybral taka a nie inna sciezke.

    Jedyne czego mi brakuje w tym artykule to rozwiniecia problemu edukacji. Jak z perspektywy czasu ty widzisz edukacje, ktora odbylas (i mam tu na mysli wszystkie doswiadczenia zwiazane z concept artem - asp, tutoriale etc.) i co bys zrobila inaczej, w jakie umiejetnosci bardziej inwestowala itd.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O edukacji już wcześniej wspominałam tu: http://telthona.blogspot.co.uk/2012/10/nowy-modny-kierunek-studiow-edukacja-w.html . Do tego mogłabym dodać też fakt, że większość edukacji na zachodzie od Polski jest płatna (nie ma państwowego szkolnictwa akademickiego za darmo) dzięki czemu absolwenci po zaczęciu pierwszej pracy w branży już na starcie są finansowo na minusie. Większość z moich znajomych z pracy spłacało lub wciąż spłaca kredyt studencki. Nie raz zdarzyło mi się iść na imprezę z okazji "oblewania spłacenia kredytu" gdzie ludzie po 7, 8 latach w branży w końcu mają kredyt z głowy. Banki dające kredyty studenckie tak się wycfaniły, ze pobierają swoje raty prosto z wypłaty pracownika, przez co większość ludzi w branży fizycznie dostaje mniej kasy na konto niż w praktyce zarabiają.

      Usuń
    2. A co do samego szkolnictwa, to na przykładzie najświeższej "paczki internów", która zalała parę miesiecy temu nam studio muszę przyznać, że Ci ludzie często są na dosyć profesjonalnym poziomie, ale zdaje się że to co cenią sobie najbardziej z faktu pójścia na uczelnię to czynnik ludzki, bo nawiązują tam trwałe przyjaźnie. Większość z nich nie jest zadowolona z poziomu edukacji, mimo, że ich skill sugerowałby, że ta edukacja była świetna. Ten fakt tylko pokazuje, że po prostu jeśli ktoś jest zdeterminowany i skupiony na swoim celu to go osiągnie, i nabyje potrzebne umięjętności do pracy w studio developerskim, mimo rozczarowującego programu edukacyjnego. Generalnie świeżych ludzi zawsze trzeba trochę "nagiąć" do potrzeb produkcji, pokazać im co i jak się robi, wytłumaczyć jakie są ograniczenia silnika i ograniczenia techniczne, wytłumaczyć dlaczego coś robimy w określony sposób. Zwykle 3 miesiące takiego treningu po wrzuceniu ich na produkcję sprawiają, że mają dosyć dobre pojęcie o procesie tworzenia gier w konkretnym studio. Gdyby nie poszli na uni prawdopodobnie nie mogliby się zachaczyć na program praktyk, który sporo firm oferuje. Z jednej perspektywy to jest dla nich fajny start bo świeżo po ukończeniu szkoły już mają jakieś doświadczenie w solidnej firmie, ale z drugiej strony, jak tak patrzę na poszczególne jednostki, to oni w czasie aplikowania na praktyki równie dobrze mogliby już startować na stałą pozycję junior artystów. Po jakimś czasie część z tych ludzi zostaje w firmie, a reszta się rozłazi po innych studiach. Także jakoś ten system działa, i zdaje się, że obie strony mają z tego sporo korzyści.

      Usuń
    3. A co do mojej edukacji, to ja wciąż się uczę. Raczej praktykując, rozmawiając z kolegami z branży i słuchając podkastów niż oglądając tutoriale. Zdarza się, że czasem obejrzę jakiś proces na youtubie czy instagramie, ale nie są to moje priorytety. Chciałabym powiedzieć, że jeśli mogłabym coś zmienić w swojej edukacji to pewnie nie poszłabym na ASP, i wcześniej zaczęła pracę w studio, bo znacznie więcej nauczyłam się pracując niż siedząc na wykładach, pracowniach czy kwaszarniach... ale nie wyobrażam sobie życia bez kilku ludzi których tam poznałam i którzy do dzisiaj są moimi przyjaciółmi. :) Więc.. cóż - żyje się raz i nie ma co żałować swoich poprzednich wyborów życiowych. Szczerze mówiąc spoglądam na czas na ASP z zabawną nostalgią, i za każdym razem jak poznaję kogoś nowego kto tam teraz studiuje to nie mogę się oprzeć chęci opowiadania czerstwych anegdotek :P Myślę, że jakim by ta uczelnia nie była zjawiskiem, to w mniejszy lub większy sposób jednak kształtuje (lub skrzywia) osobowość ludzi, którzy tam uczęszczali, więc kto wie, może gdybym tam nie poszła, nie byłabym dzisiaj tym kim jestem. Lubię powiedzenie, że każdy z nas jest "sumą swoich poprzednich doświaczeń", jeśli więc jesteśmy zadowoleni z teraźniejszości, to nie ma co się zastanawiać "co by było gdyby".

      Usuń
    4. Po tym co napisalas polski system nie wydaje sie taki zly - dostajemy watpliwej jakosci edukacje ale za darmo, wiec nie jestesmy obciazeni kredytem. Nie trzeba tez konczyc konkretnych studiow/uczelni, by zalapac sie na praktyki.

      Albo mi umknelo albo nie sprecyzowalas tego w podlinkowanym artykule - ostatecznie skonczylas asp czy rzucilas?

      Zaskoczylas mnie, ze nie korzystasz z tutkow. Nie sa takie dobre czy po prostu masz juz lepsze zrodla informacji?

      Usuń
    5. W sensie polskie uczelnie wypadają i tak dobrze na tle zachodnich bo właśnie nie ma obciążenia kredytem studenckim. Więc pod tym względem nie jest źle. Co nie zmienia faktu, że i tak ciężko znaleźć zadowolonych swoją edukacją absolwentów.

      A co do ASP: nie, nie ukończyłam. Nie mam nawet tytułu licencjata. :D

      Usuń
    6. Jak widac to niczemu nie przeszkadza :D

      Ode mnie z akademii najbardziej zadowoleni sa typowi artysci, reszta plynie z pradem. Problemem jest imo brak systemu czeladniczego. Jak sama napisalas intern to juz poziom profesjonalny, osoba gotowa do pracy, ktora wybiera bezpieczniejsza furtke. Malo jest dobrych kursow mal/rys uczacych podstaw a jeszcze mniej (jesli w ogole) dobrze nakierowanych kursow concept artu. A szkola jak to szkola oferuje edukacje na bazie takiej kadry, jaka posiada. Skoro i tak trzeba uczyc sie samemu, to edukacja nie spelnia swojej roli a absolwenci nie sa zadowoleni.

      Usuń
    7. Cóż, zakładam że każdy ma swoją głowę, i jeśli coś mu nie pasuje, to zdąży jeszcze "wyskoczyć" z okrętu. Ludzie są różni, i mają różne priorytety, cele i inne rzeczy ich zadawalają. Niektórym pasuje bohemiański charakter uczelni a niektórzy wolą konkrety. Dzisiaj tak łatwo uzupełnić swoje braki niewiedzy dzięki informacjom leżącym w internecie, że naprawdę mam wrażenie że nic nas nie ogranicza - jeśli poziom zastanej edukacji jest poniżej oczekiwań to w Twoim interesie jest go obejść i znaleźć inne źródła wiedzy. Wszystko kwestią determinacji.

      Usuń
    8. Nie pozostaje mi nic innego tylko sie z toba zgodzic :D Korzystam z internetowych zrodel, kursow itd. Po prostu rozumiem niezadowolenie - czlowiek nie po to przeciez idzie na studia by musial kombinowac i "obchodzic system". Natomiast niewatpliwym plusem akademii jest samo wyksztalcenie artystyczne i nie mam tu na mysli formalnej strony ale raczej obycie ze sztuka jako taka i jej historia. Nie jest to cos, co latwo ogarnac samemu a bez tej wiedzy/swiadomosci ciezko dobrze korzystac z dodatkowych zrodel wiedzy, czesciej przypomina to bezmyslne rypanie tutkow a nie nauke.

      Usuń
    9. Mimo przeczytania twojego artykulu o portfolio mam pewne watpliwosci, glownie dotyczace problemu niedopasowania portfolio do oczekiwan pracodawcy czyli tego czym tak naprawde jest "industry-standard". Najczesciej wymieniane "grzechy" to: zbytnia ilustracyjnosc prac - co rozumiem, roznice pomiedzy concept artem a ilustracja przedstawialas wielokrotnie stad jak rozumiem portfolio powinno zawierac zarowno ilustracje jak i concepty ale nie same ilustracje udajace concepty.

      Drugim jest jednak oryginalnosc (i tu pojawiaja sie moje glowne watpliwosci) - z jednej strony realia sa takie, ze concept artysta jest jak sama napisalas "olowkiem art directora" i trzeba umiec sie dostosowac stylistycznie. W grach ciagle miele sie te same motywy i designy a portfolia czolowych artystow wygladaja podobnie. Do tej pory bylam przekonana, ze tak wlasnie powinno budowac sie swoje portfolio - patrzec co jest na topie i robic prace w stylu i z designem jaki jest obecnie w przemysle. Ale okazuje sie, ze nie mam racji. Feng (i nie tylko on) w swoim ostatnim podcascie narzeka, ze portfolio wiekszosci kandydatow sklada sie z wyswiechtanych klisz (elfy i statki kosmiczne), ze ludzie w ogole nie mysla o tym co robia i brak tego calego procesu projektowego. Pozniej jednak dodaje, ze w sumie nie trzeba niczego wymyslac tylko zamiast bajdurzyc solidnie opierac sie na konkrecie i rzeczywistosci. Z kolei z rozmow ze znajomymi, ktorzy juz staraja sie o prace wynika, ze w Polsce ogolnie doceniaja jak ktos robi swoje, cos inaczej - rowniez maluje inaczej niz wszyscy. Najwiekszy zarzut do kandydatow - ze ich prace sa zbyt "tutorialowe" (czyli wlasciwie jakie?). Stad moje pytanie - czym tak naprawde jest dobry design? Oparty mocno na rzeczywistosci i konkrecie? Oryginalny, wymyslony na potrzeby wlasnego, odjechanego projektu? Ciekawie namalowany?

      Usuń
    10. Marin, jesteś istnym generatorem tematów. Wiesz, może napisze jakiś mały artykuł o tym, bo za każdym razem jak zaczynam odpisywać Ci tutaj w komentarzu to czasu mi brakuje :]

      Usuń
    11. Chetnie :D Q&A tez moze byc dobra okazja (swoja droga - swietna inicjatywa) :)

      Usuń
    12. Ok, odpisze w poście z Q&A :>

      Usuń
  2. dziekuje ci za ten artykul! poki co tylko go tak na szybko przejrzalam, ale widze sporo dobroci. co do mitu tworzenia swiatow, to chyba przez to ze kazdy chce w jakis tam sposob sie dowartosciowac i pochwalic swoja kreatywnoscia. poza tym, czy od 'tworzenia swiatow' nie sa osoby od scenariusza i art director?
    a art book'i to musza byc zapelnione promo artem, bo tylko niewielki procent dziwakow bedzie sie cieszyl na widok szybkich sylwetek :P

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tu nawet nie chodzi o szybkie sylwetki, bo raczej sie ich nie robi w pracy :P większość rzeczy które się robi jest bardzo dokładna, troche sztywna i mało atrakcyjna wizualnie, ale spełnia swoją rolę "przedstawienia designu" w znacznie bardziej efektywny sposób niż wyrenderowane postacie w dramatycznym świetle i o dynamicznych pozach, które zasłaniają połowę designu. :D

      Usuń
  3. Po przeczytaniu tego artykułu mam ochotę napisać "Jak to jest być nauczycielem przedmiotów artystycznych w szkole", ale pierwsza zasada to niestety "Trzeba być anonimowym" :'D.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. XD Sugerujesz, że ciężko jest być nauczycielem? XD Chętnie bym o tym poczytała. XD

      Usuń
  4. Zobaczyłam Twój artykuł i sobie pomyślałam "o jak fajnie, nowy tekst od Telthony, przeczytam sobie później bo jestem zarobiona". No ale oczywiście musiałam rzucić okiem i się wciągnęłam aż do końca, jak zwykle. :P Dzięki za solidną porcję informacji, co prawda do pracy w studio nie aspiruję, ale ciekawi mnie jak to wygląda. Rozśmieszyły mnie te przedłużone deadliny dla freelancerów. :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. ;) Trzeba sobie jakoś radzić z freelancerami :3

      Usuń