Każdy z nas ma jakieś cele. To, czy je osiągniemy i w jakim tempie zależy tylko od naszego charakteru. Te kilka akapitów poświęcę na ukazanie wad i zalet bycia perfekcjonistą. (Oczywiście żaden ze mnie psycholog, ale nie trzeba nim być by zauważyć pewne schematy, którymi podążamy jako perfekcjoniści. Zapraszam do lektury, i nie bądźcie źli, jeśli niechcący nacisnę komuś na czuły punkt. Taka nasza natura, że nie lubimy być krytykowani ;))
Artysta to charakter. Nie umiejętności.
Jesteś artystą nie dlatego, że posiadasz umiejętności, a dlatego, że masz charakter który pozwolił Ci te umiejętności rozwinąć. Wszystkiego DA SIĘ WYUCZYĆ. Różnica polega na tym, że jak uczysz się z własnej woli, to osiągasz więcej niż kiedy uczysz się z przymusu. Ta "własna wola" to właśnie Twój talent. (który często mylony jest z umiejętnościami)
Nigdy nie uważałam się za artystkę. Słowo >artysta< zawsze miało dla mnie jednocześnie niesamowicie pejoratywny wydźwięk ("ci wszyscy ARTYŚCI po szkołach PLASTYCZNYCH") i oznaczało dla mnie coś niedostępnego. (patrzyłam na prawdziwych artystów na ASP (tak, zdarzali się tacy, nawet jeśli nie lubiłam ich jako ludzi, to jako artyści przedstawiali bardzo wysoki poziom) i wiedziałam, że nigdy nie będę wystawiać w galeriach, nigdy nie będę jedną z nich) Długo nie rozumiałam, dlaczego na ASP nie uczą nas żadnych technik czy warsztatu. Jeden z profesorów powiedział mi, że skoro tu jestem, to znaczy że już wszystko >umiem<. Dopiero na 3cim roku doszło do mnie, że oni nam po prostu prali mózgi szlifowali charaktery. Bo to charakter jest ważniejszy. Nie jakieś tam umiejętności. Jeśli jesteś zdeterminowany, umiejętności przyjdą same.
Co ciekawe, słowo >artysta< jest równie często używane w branży rozrywkowej jak i na rynku dzieł sztuki współczesnej mimo, że znaczy zupełnie co innego w tych dziedzinach, dlatego dla wygody pisania umówmy się, że wszyscy ludzie mający kreatywne skłonności są artystami. (Kreatywne: czyli stwarzają coś nowego z tego co już jest). Moja mama jest artystką w układaniu kwiatów. Moja siostra lubi urządzać wnętrza. Moja druga siostra jest fotografem. To co czyni z nas artystów to nie poziom umiejętności, a kreatywność i charakter, który mobilizuje nas do tworzenia.
Osoba kreatywna to taka, która wciąż potrzebuje nowych bodźców, wciąż próbuje od nowa. Nawet jeśli chwilowo jest zadowolona z własnej pracy, zawsze powraca niedosyt, który napędza kolejną falę frustracji mobilizującą do dalszych prób. Ten kto przestał próbować, spoczął na laurach. Ten kto ciągle próbuje, ciągle się uczy. Motorem napędzającym tą machinę jest perfekcjonizm. Dążenie do SUBIEKTYWNEJ doskonałości. Uważam, że każda kreatywna osoba ma w sobie wiele perfekcjonizmu, ale objawiać się może on w różnoraki sposób.
Perfekcjonista to osoba, która utożsamia się z tym co robi. Ma pasję do jakiejś dziedziny, i stara się osiągnąć w niej wszystko. Duży nacisk kładzie na rozwój. Wie, że osiągnięcie celu wiąże się z ciężką systematyczną pracą. Wie, że to musi trwać. Ponieważ zdaje sobie sprawę z tego, że rozwija się powoli, stara się przyspieszyć ten proces, kombinuje jak chodzić na skróty. Często perfekcjoniści są niecierpliwi, nigdy nie zadowoleni z własnych efektów, mają albo zaniżone poczucie własnej wartości albo wręcz przeciwnie, zawyżone. Mają wrażenie że ciągle muszą udowadniać sobie i otoczeniu, że są wartościowi. Interesują się tym, co myślą o nich inni. Często skupiają się na dosyć wąskich dziedzinach wiedzy i umiejętności by osiągnąć w nich subiektywną doskonałość. Niemal zawsze łączą swoją pasję z życiem osobistym. Mają wysokie poczucie konkurencyjności. Ludzi ze swojej dzidziny traktują jako konkurentów, potencjalne źródła wiedzy ale również jako przyjaciół (perfekcjoniści mają skłonności do przyjaźnienia się z innymi perfekcjonistami bo rozumieją swoje problemy lepiej niż inni ludzie)
Czy jesteś perfekcjonistą?
Test na perfekcjonizm (jeśli przynajmniej 5 stwierdzeń brzmi Ci znajomo, to zdałeś test. Jeśli uznasz wszystkie za swoje, to Ci współczuję) :
♦ Wymagam od ludzi dużo, a od siebie jeszcze więcej
♦ Żyję w stresie, bo stres mnie napędza.
♦ Moja praca to ja.
♦ Moja praca to moja pasja.
♦ Nie zadawalam się półśrodkami.
♦ Wszystko musi być perfekcyjne.
♦ Kocham swoją pracę.
♦ Chyba jestem pracoholikiem.
♦ Praca jest ważniejsza niż odpoczynek.
♦ Robię więcej niż muszę.
♦ Nie mam czasu na rozrywki, >muszę pracować< (w weekend)
♦ Kolejne zlecenie? Co prawda jeszcze tamte dwa nie skończone, ale dobra! Lubię wyzwania!
♦ Pracuję 7 dni w tygodniu. To naturalne.
♦ Nigdy nic nie jest skończone.
♦ Nie wiem kiedy byłem ostatnio na wakacjach.
♦ Chcę być najlepszy.
♦ Powinienem teraz siedzieć w domu i expić (piątkowe piwo ze znajomymi)
♦ Nie jestem uzależniony od komputera.
♦ INTERNET NIE DZIAŁA?! JAK JA MAM PRACOWAĆ!?
♦ Nie obchodzi mnie co inni o mnie myślą.
♦ Może założyć FANPAGEA na facebooku?
♦ Może zapiszę się na jakiś kurs.
♦ Kursy są za drogie, lepiej pocrunchuję w domu.
♦ Muszę poprawić portfolio (przed wysłaniem CV do firmy)
♦ Muszę ZROBIĆ folio (2 miesiące od niewysłania CV do firmy)
♦ Jestem beznadziejny.
♦ Boże, taki crap na neta wrzucam a oni i tak się zachwycają :/
♦ Boże, ja TO wrzuciłem do folio? Pijany byłem czy co?
♦ Muszę wyczyścić galerię na stronie, bo siara straszna.
Pułapki perfekcjonizmu.
- Strach przed przeciętnością. - chcesz być coraz lepszy w tym co robisz. Czujesz presję, że powinieneś szybko się rozwijać. Nie czujesz satysfakcji jeśli każda następna praca nie prezentuje wyższego poziomu niż Twoje wcześniejsze prace.
- Overthinking - obmyślanie co by było gdyby. Zwykle pesymistyczne myślenie na temat tego jak inni ludzie mogli odebrać dane zdarzenie, sytuację. Zakładanie apokaliptycznych wersji zdarzeń i wyolbrzymianie każdej porażki która Cię spotka. Stan paniki. Przykład: "Nie odpisali z firmy do której wysłałem portfolio.. Cholera, powinienem z tym poczekać, mogłem poprawić kilka prac przed wysłaniem, a w sumie to mogłem zrobić jeszcze dwie nowe.. mogłem nie wysyłać, a tak to jestem już tam spalony." albo "o niee, nie radzę sobie z tym zadaniem, cały tydzień próbuję i próbuję i mi nie idzie, w koncu przenieśli to zadanie na innego grafika, z pewnością są mną rozczarowani, jak tak dalej pójdzie to mnie wyrzucą"
- Stawianie sobie zbyt wygórowanych wymagań. - chcesz robić więcej niż od Ciebie wymagają. Więcej i lepiej. Ponieważ jednak czasem nie starcza Ci czasu na zrobienie wszystkiego tak dobrze jak TY byś chciał, pojawia się poczucie frustracji i niezadowolenia z oddanego produktu.
- Zazdrość - widzisz różnice między swoją galerią a galerią X? Perfekcjonista będzie wyolbrzymiał zalety innych, a sobie będzie wyolbrzymiał wady. Będzie szukać informacji ile X ma lat i jak długo pracuje w branży, by wytłumaczyć sobie czemu jest aż tak lepszy. Wkurza się jak ktoś młodszy radzi sobie lepiej, ignorujac multum starszych od siebie ludzi którym nie idzie tak dobrze jak jemu. Postrzegasz siebie jako kogoś gorszego niż inni? To właśnie zazdrość. Jest toksyczna, bo w zbyt dużej ilości może dobrowadzać do depresji.
- Prokrastynacja (to już omówiliśmy :) )
Różne twarze perfekcjonizmu
Poniżej kilka typowych przykładów perfekcjonistów. (typy wzięte z życiowych subiektywnych obserwacji)
(Niektórzy całe życie są jednym typem, niektórzy ewoluują z typu do typu, a niektórzy mieszają typy ze sobą, powodując jeszcze bardzo wybuchową mieszankę. Jeśli uważacie, że znacie jakiś dodatkowy typ, walcie śmiało opis :P)
(Niektórzy całe życie są jednym typem, niektórzy ewoluują z typu do typu, a niektórzy mieszają typy ze sobą, powodując jeszcze bardzo wybuchową mieszankę. Jeśli uważacie, że znacie jakiś dodatkowy typ, walcie śmiało opis :P)
Nauczyciel - perfekcjonista cieszący się tym, że może doradzać innym. Chętnie dzieli się swoją wiedzą, niczego w zamian nie oczekuje, bo wie, że sam osiągnął dużo dzięki bezinteresownej pomocy innych. Widzi okazję do poprawienia i utrwalenia swoich umiejętności niemal w każdych okolicznościach. Utwierdzony w przekonaniu, że ucząc innych przy okazji utrwala swoją wiedzę. Cieszą go sukcesy innych równie mocno jak jego własne. Sam wie, że rozwój trwa całe życie, i że wciąż może się jeszcze wiele nauczyć, ale nie lubi kiedy ktoś podważa jego autorytet poprzez krytykowanie jego pracy.
Zawodnik - ma poczucie życia w wyścigu. Nie dzieli się wiedzą, skupiony jest na sobie i na własnych celach. Kiedy ktoś stara się mu pomóc, zwykle uważa taką osobę za podejrzaną. Uważa, że nikt nie pomaga bezinteresownie. Unika mówienia o sobie, ale chętnie wyciąga informacje od innych. Łatwo ocenia ludzi z tej samej branży. Zwykle nie zauważa ludzi na niższym poziomie niż jego własny. Łatwo wytyka błędy innym, za to nie przejmuje się krytyką kierowaną w jego stronę.
Panikarz - ciągle w biegu, ciągle spóźniony. Bierze na siebie więcej niż jest w stanie unieść, a potem nie śpi i nie je ze stresu. Łatwo popada w stan beznadziei. Często opada na dno z powodu braku motywacji. Żywy kłębek nerwów.
Teoretyk - przeczytał (choćby pobieżnie) możliwie wszystkie książki na dany temat. Uznaje się za specjalistę. Teorię ma opanowaną w jednym palcu. Zna nazwiska, daty, terminy. Zachęca ludzi do czytania książek, których sam nie przeczytał do końca. Łatwo przychodzi mu ocenianie innych. Ma skłonności do uczenia innych. Czasem jego poziom praktyki nie odzwierciedla poziomu wiedzy na dany temat, co nie przeszkadza mu w tytułowaniu się specjalistą. W pewnym sensie może być hipokrytą, bo nie stosuje technik które poleca innym.
Samouk - brnie czasem nieco pod prąd. Ignoruje krytykę, złości się jak ktoś mu chce pomóc. Odstrasza bezinteresownych nauczycieli. Chce wszystko robić sam, dochodzić do wszystkiego własną drogą, we własnym tempie. Dumny ze swojej samodzielności i samowystarczalności. Bardzo osobiście podchodzi do tego co się
powie o jego pracach. Z tego powodu bardzo często powtarza błędy, popada w rutynę i przykrywa to wszystko otoczką "stylu". Ma parcie na progres, może być systematyczny ale jego poziom stoi w miejscu i nie odzwierciedla czasu poświęconego na naukę. Skupiony na umiejętnościach, kiedy jedyne co go blokuje to charakter. Trudne przypadki mogą latami powtarzać te same błędy, z powodu nie doceniania krytyki i niechęci do zawdzięczania komukolwiek czegokolwiek.
Zegarmistrz - nigdy nie ma na nic czasu. Żeby wyjść z nim na piwo, musisz się umawiać na dwa tygodnie wstecz. Żyje według określonego grafika zadań, dzięki czemu nigdy się z niczym nie spóźnia.
Złota rączka - czego się nie dotknie - działa. Ma jednak problem z określeniem się. Jest niecierpliwy, dlatego często zmienia dziedziny. Wszystko mu wychodzi, więc nie jest w stanie określić co sprawia mu najwięcej frajdy. Chciałby w czymś być wybitnie lepszy, ale wszystko wychodzi mu tak samo dobrze. Ma to swoje zalety, np może próbować różnych rzeczy i nie ma poczucia straty czasu. Ale z drugiej strony, jeśli jest się od wszystkiego to jest się do niczego. Trzeba podjąć decyzję samemu, inaczej będzie się bimbać od jednej rzeczy do drugiej, przez co z niczego nie osiągnie się wyraźnego postępu.
Idealista - wymaga od siebie za dużo, więc nic dziwnego że wymaga też dużo od otoczenia. Szkoła działa gorzej niż przewidywałeś? Nauczyciel jest Twoim zdaniem niekompetentny? A reszta studentów nic w domu nie robi tylko imprezuje? Przywdziewasz więc pozę obrazobórczą, kipisz sarkazmem i ironią a wszystko dla iddylicznej idei >naprawienia systemu<. Najgorsza pułapka perfekcjonizmu, bo skazuje Cię jako jednostkę jawnie idącą pod prąd na (ostracyzm społeczny) społeczną izolację. Osoba postępująca w ten sposób często nie widzi różnicy między sobą a innymi ludźmi. Zakłada swoje działania jako jedyne słuszne i gardzi resztą świata która działa inaczej. Ma tendencje do wywracania zastanego burdelu do góry nogami, i mimo ze działa w dobrej wierze, jej działania często są destrukcyjne nie tylko dla otoczenia, ale przede wszystkim dla samej siebie. Uparcie wierzy w swój system wartości. Najbardziej skrajne echo perfekcjonizmu. Przeżyłam, nie polecam :P Jeśli ktoś ma podobnie: naprawdę sugeruję zmienić podejście i zająć się naprawianiem siebie. Bo to Ty jesteś popieprzony, a nie reszta świata.
Co robić żeby nie oszaleć?
Kończ projekty. Kończ obrazki. Będziesz mieć wtedy poczucie progresu. Rób od czasu do czasu coś tylko dla siebie.
Kolekcjonuj skończone obrazki w jednym folderze, tak by mieć do niego łatwy dostęp przed wysyłaniem portfolio. Aktualizuj ten folder raz na kilka miesięcy, nawet jeśli nie zamierzasz zmieniać pracy.
Kolekcjonuj skończone obrazki w jednym folderze, tak by mieć do niego łatwy dostęp przed wysyłaniem portfolio. Aktualizuj ten folder raz na kilka miesięcy, nawet jeśli nie zamierzasz zmieniać pracy.
Nie bój się pomocy innych. Każdy ma coś wartościowego do powiedzenia. Nawet Twoja mama, która nie zna się na digitalu.
Nie ścigaj się. Życie to nie wyścig. Jak będziesz się ścigał, to zobaczysz że życie zleci Ci strasznie szybko, i nikt nie będzie w stanie cofnąć zegara, by naprawić błędy i zacząć ŻYĆ.
Znajdź sobie inne, dodatkowe i mniej stresujące zajęcie. Gotuj. Naucz się robić drinki. Rób kartki okolicznościowe. Lub wyrabiaj biżuterię. Bądź kreatywny bez stresu. Zobaczysz, że drobne sukcesy w dodatkowych dziedzinach dają wystarczająco dużo radości by zrównoważyć te depresyjne emocje z pracy :)
Walcz z zazdrością :) Najlepszym sposobem jest szczere zaprzyjaźnienie się z kimś z tego samego sektora wiedzy. Ciesz się jego sukcesami, i motywuj go gdy ma doła. Odwdzięczy się tym samym :)
Postaw sobie rozwój sam w sobie jako cel. Będzie to cel samospełniający się za każdym razem kiedy weźmiesz ołówek lub piórko tabletu do ręki.
Tyle mądrości na dzisiaj!
Pozdrawiam,
Pozdrawiam,
Telthona










































